Radioactiviteit zit overal, in de buitenlucht, in de bergen, maar ook in ons huis. Zonder dat we dit weten of merken. Want we voelen het niet. Met name in nieuwbouwhuizen zijn de muren en vloeren radioactief! 
Gevaarlijk ja, tot op zekere hoogte. Als we genoeg ventileren valt het wel mee. Maar door de toename van isolatie van huizen is de hoeveelheid schadelijke straling de laatste 40 jaar flink toegenomen, tot wel 50 %.

Dat komt omdat in bouwmaterialen van nature veel radium-226 zit. Dit element komt op zijn beurt veel voor in de bodem van de aarde. Daar ontstaat het uit de zeer langzaam vervallende elementen uranium en thorium.
Radium-226 vervalt (halfwaardetijd 1600 jaar) tot onder andere radon-220 en radon-222. Radon-220 wordt ook wel thoron genoemd.
Thoron is dus een isotoop (zelfde eigenschappen, alleen een andere hoeveelheid neutronen in de kern) van het element radon.

Zowel radon-222 als thoron zijn alfastralers. Dat wil zeggen, bij het uiteenvallen van hun kern zenden ze alfadeeltjes (dit zijn heliumkernen) uit. Alfadeeltjes zijn uiterlijk ongevaarlijk, maar eenmaal ons lichaam binnengeslopen (via voedsel of inademing) dodelijk.
Radon-222 en thoron hechten zich aan stofjes in de lucht. Deze stofjes ademen wij in. Hiermee komen de alfadeeltjes (als vervalproduct van radon-222 en thoron) direct via de longen in ons bloed terecht. Het bloed vervoert ze door het hele lichaam. Ze ioniseren levende cellen, zorgen voor mutaties, met als gevolg een grote kans op kanker.
Na polonium-210, aanwezig in de rook van sigaretten, zijn radon en thoron de grootste oorzaken van longkanker (en andere soorten kanker in het lichaam).

Zowel radon-222 als thoron hebben een kleine halfwaardetijd, respectievelijk 3,8 dagen en 55 seconden. Dit betekent dat hun activiteit (het aantal deeltjes dat per seconde vervalt) hoog is. Dat maakt hen zo gevaarlijk.
Daarom, veel ventileren in gesloten ruimtes is essentieel voor de gezondheid. Daarmee waaien de stofdeeltjes waar radon en thoron zich aan kunnen hechten (en daarmee de gevaren) naar buiten. 
Het RIVM heeft in 2013/2014 op grote schaal onderzoek gedaan naar de concentraties radon en thoron in huis. Bij zo'n 2500 huizen is gedurende langere tijd meetapparatuur geïnstalleerd. De resultaten zijn wisselend en verschillend te interpreteren. In de woorden van het RIVM:

Hoewel de hier gemeten concentraties radon en thoron in woningen internationaal gezien laag zijn, leidt het toch nog tot zo'n vierhonderd gevallen van longkanker per jaar in Nederland. Het betreft vooral rokers. Dat komt doordat het gezondheidsrisico van radon en thoron voor rokers gemiddeld 25 keer zo groot is als voor nooit- rokers.

Een misleidende conclusie. Nergens vermeldt het RIVM dat wij juist veel moeten ventileren. De mate van isolatie van huizen is nadrukkelijk niet in de metingen meegenomen. Terwijl dat nogal wat uitmaakt. Strikte isolatie van leefruimtes zorgt voor een significant grotere kans op kanker, juist omdat we dan al die radondochters blijven inademen. Goede ventilatie is letterlijk van levensbelang. Maar tegelijkertijd staat dit natuurlijk haaks op adviezen van de overheid om onze huizen zoveel mogelijk te isoleren. Want dat drukt de stookkosten en dus onze afhankelijkbheid van fossiele brandstoffen. Hier wringt de schoen. Een kwestie van met in elkaar in strijd zijnde belangen. De opdrachtgever (de overheid) heeft slechts aandacht voor één richting en één conclusie.
Het is een gemiste kans dat de mate van ventilatie (en dus isolatie) buiten beschouwing is gelaten. En, men heeft het over de gemiddelde activiteit van radon en thoron (die wel zou meevallen). Tussen welke uitersten bevindt dit gemiddelde zich? En ook: zijn de metingen verricht in de zomer, wanneer ramen en deuren wijd openstaan, of in de winter, wanneer alles potdicht zit? Het wordt niet vermeld. Bij elkaar: het onderzoek is oppervlakkig en weinig wetenschappelijk onderbouwd.

Zelf zou ik zeggen: zorg voor voldoende kieren en openingen in je huis, gooi elke dag ramen en deuren open. Om al die schadelijke radondochters (die zich vastkleven aan stofdeeltjes in de lucht) te kunnen laten ontsnappen. Slaap met open ramen. Geef de kans op die sluipmoordenaar die kanker heet letterlijk en figuurlijk zo weinig mogelijk ruimte.